Παρασκευή, Οκτωβρίου 28, 2011

Μετά τη Δημοκρατία, τι;

Σημείωση: δοκιμάζω κάτι καινούργιο, να βάζω υποσημειώσεις μέσα στο κείμενο με τους χαρακτήρες [1], [2] κλπ. Όπου βλέπετε κάτι τέτοιο, κάνοντας κλικ, θα μπορείτε να δείτε την υποσημείωση (ελπίζω). Ναι, δεν είναι πολύ κομψό, αλλά ελπίζω να είναι λειτουργικό. Μια δοκιμή κάνουμε, μη βαράτε...

Εδώ και μήνες σκέφτομαι να ανεβάσω μιαν ανάρτηση, για το πρόβλημα της Δημοκρατίας στην Ελλάδα (ίσως και ευρύτερα). Αντ' αυτού ο ωφελιμισμός μου με οδήγησε να κάνω ένα σχετικό επιστημονικό άρθρο (βρίσκεται σε φάση τελικής έγκρισης για δημοσίευση) σε ένα επιστημονικό περιοδικό. Αλλά, θα προσπαθήσω εδώ να πω δυο πράγματα, αποφεύγοντας τις βαρετές αναλύσεις που διυλίζουν τον κώνωπα και χαρακτηρίζουν την επιστήμη...

Η ιδέα της Δημοκρατίας, όπως την ξέρουμε και την βιώνουμε, δεν είναι ούτε αυτονόητη, ούτε προφανής. Δεν είναι δηλαδή κάτι "εγγενές στον άνθρωπο που αναζητά την Ελευθερία". Πολύ περισσότερο, δεν μπορεί να θεωρείται στα σοβαρά, κάποιο τελικό, "ύψιστο" στάδιο της κοινωνικής εξέλιξης [1]. Στην περίπτωσή μας, εξετάζουμε το φαινόμενο που ονομάζεται "αστική κοινοβουλευτική δημοκρατία", όπως εκδηλώθηκε κυρίως στην ηπειρωτική Ευρώπη.

Με την εμφάνιση του Διαφωτισμού και του Μοντερνισμού,  περνάμε σταδιακά από την ιεραρχική μορφή οργάνωσης της κοινωνίας σε κοινωνία λειτουργικά διαφοροποιημένη [2]. O Βυζαντινός "αυθέντης", ο Μεσαιωνικός φεουδάρχης, δεν κατέχει πλέον την αυθεντία, και κατά συνέπεια η άποψή του δεν μπορεί πλέον να παράγει μονοσήμαντα νόημα για τους υπηκόους του. Αυτό βεβαίως δημιουργεί ένα βαθύ πρόβλημα κοινωνικής οργάνωσης: ποιος θα συντονίσει τα ξεχωριστά κοινωνικά συστήματα που αναδύονται πλέον σαν ξεχωριστές αυτόνομες, αυτο-αναπαραγόμενες (αυτοποιητικές) ολότητες;

Η λύση - κι όχι εύκολα - δίνεται με την ιδέα της "Δημοκρατίας": ένα σύστημα διοίκησης βασισμένο στη συναίνεση που συμβολίζει τη "λαϊκή κυριαρχία". Αλλά κι εδώ, το πρόβλημα συντονισμού συνεχίζει να υπάρχει - μια εκλεγμένη κυβέρνηση αποδεικνύεται ότι δεν μπορεί να κυβερνά ανεξέλεγκτη, έστω και για περιορισμένο χρονικό διάστημα, ο πειρασμός της "αυθεντίας" είναι μεγάλος. Κατά συνέπεια, το Σύνταγμα, και εκ τούτου η ιδέα της "Συνταγματικής Δημοκρατίας", έρχονται να μεταμορφώσουν την αρχική ιδέα, σε κάτι πιο περίπλοκο [3]. Όταν κι αυτό, στα μέσα πλέον του 20ου αιώνα [4] αποδεικνύεται ανεπαρκές, το "Κράτος Πρόνοιας" έρχεται σαν επόμενο φυσικό βήμα για να διατηρηθεί ο συντονισμός μιας βαθιά διαφοροποιημένης κοινωνίας. Για να εξηγούμαι: όταν λέω "διαφοροποιημένη" δεν εννοώ μια ιεραρχική διαφοροποίηση, όπως π.χ. την εννοούν οι μαρξιστές (κοινωνικές τάξεις), αλλά μια πλειάδα λειτουργικά διαφοροποιημένων συστημάτων π.χ. Επιστήμη, Θρησκεία, Οικονομία, Στρατός, Νόμος, Πολιτική, Παιδεία, Υγεία, Τέχνη κ.ο.κ. που στη μεταξύ τους διάδραση: (i) Αναπαράγουν τον εαυτό τους ως αυτόνομες οντότητες και ταυτόχρονα (ii) αναπαράγουν της αλληλεξάρτησή τους. Το καθένα δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς τα άλλα (αλληλεξάρτηση), αλλά ταυτοχρόνως μπορεί να υπάρξει καθεαυτό μόνον διατηρώντας την αυτονομία του [5]. Καθένα απ' αυτά συνεισφέρει στο μοντέρνο χάος μέσα από τη δράση του, η οποία στοχεύει στην απομείωση του χάους. Έτσι, σε μια γωνία της εμπειρίας το χάος τιθασεύεται και ταυτόχρονα αναδύεται κάπου αλλού, σε μια νέα, απρόβλεπτη μορφή. Κι ο κόσμος εξελίσσεται [6].



Σ' αυτό το σύστημα, καίριες λειτουργίες έχουν ανατεθεί στο πολιτικό σύστημα. Το περίφημο διυποκειμενικό νόημα δεν υπάρχει [7] - κάθε σύστημα παράγει το δικό του. Κι ο ρόλος του πολιτικού συστήματος έγκειται στο να σέβεται την αυτονομία των άλλων συστημάτων (δηλ. να μην τους επιβάλλει νόημα), αλλά ταυτόχρονα να συντονίζει τις δραστηριότητές τους. Βέβαια, το θέμα τώρα είναι: συντονισμός, με ποιους στόχους ακριβώς;

Για να απαντηθεί αυτό το σημαντικό πρόβλημα, δυο λειτουργίες έχουν εμφανιστεί: (i) Η ιδέα της "κοινής γνώμης" που θέτει προτεραιότητες [8] και (ii) η διάκριση κυβέρνηση/αντιπολίτευση [9]. Και οι δυο αυτές λειτουργίες (επικοινωνία του πολιτικού συστήματος με το περιβάλλον του μέσω της "κοινής γνώμης" και σαφής διάκριση κυβέρνησης/αντιπολίτευσης) στοχεύουν στη συνεχή αυτο-αναπαραγωγή του συστήματος αυτού. Ευνόητο είναι τότε ότι, αν κάποια από τις δυο λειτουργίες σταματήσει αυτό που μπαίνει σε κίνδυνο είναι το ίδιο το πολιτικό σύστημα. Και μαζί του, λόγω στενής δομικής σύζευξης [10], κινδυνεύει και η ίδια η Δημοκρατία.

Από αυτή την άποψη, στην Ελλάδα έχουμε φτάσει στο όριο: ούτε η διάκριση κυβέρνηση/αντιπολίτευση είναι πλέον ορατή αλλά ούτε και το πολιτικό σύστημα ως όλον φαίνεται να στρέφεται προς την "κοινή γνώμη" για να καταλάβει το ίδιο προς τα που πρέπει να προχωρήσει. Το ΠΑΣΟΚ καταρρέει εν μέσω κοινωνικού χλευασμού, ενώ η Νέα Δημοκρατία δε δείχνει ικανή να εγγυηθεί το σεβασμό της "κοινής γνώμης". Οι δε πολίτες, δεν μπορούν να ξεχωρίσουν ποιο είναι το ένα κόμμα και ποιο το άλλο. Άκρως επικίνδυνος για τη Δημοκρατία, ο πρωθυπουργός της χώρας απαιτεί τη συναίνεση όλων των άλλων, σε μια πολιτική που δεν παράγει νόημα για κανένα από τα κοινωνικά συστήματα: ούτε "οι αγορές" είναι ευτυχείς, ούτε η παιδεία, ούτε η Δικαιοσύνη, ούτε η Υγεία, αλλά ούτε και το ίδιο το πολιτικό σύστημα. Η κυβέρνηση καταφεύγει στο σόφισμα των "κακομαθημένων συντεχνιών που ταλαιπωρούν την κοινωνία", αντιμετωπίζοντας έτσι την κοινωνία όχι με έναν τρόπο σύγχρονο, αλλά με την παλιά, νεκρή, μεσαιωνική νοοτροπία: σαν ένα κοπάδι μισότυφλες γαρίδες...

Η στάση αυτή, με κάθε κριτήριο (μαρξιστικό ας πούμε, ή συστημικό - όπως εδώ, ή αστικοδημοκρατικό φιλελεύθερο) είναι αναντίρρητα εγκληματική. Και το έγκλημά της έγκειται στο ότι επιθετικά ροκανίζει τη Δημοκρατία, όχι μόνο διαλύοντας το κράτος πρόνοιας και κουρελιάζοντας το Σύνταγμα, αλλά αμφισβητώντας και λοιδορώντας ευθέως την έννοια της λαϊκής κυριαρχίας.

Πρόκειται για μια καθαρή περίπτωση αναπήδησης στο μακρινό μεσαιωνικό παρελθόν. Αυτό βέβαια, δε θα είναι χωρίς συνέπειες. Η περίοδος της Τρομοκρατίας στη Γαλλική Επανάσταση, η Κομμούνα των Παρισίων και άλλα κοινωνικά φαινόμενα, εξέφρασαν με τον πιο τραγικό τρόπο τους πόνους της γέννας του σημερινού καθεστώτος. Εδώ που φτάσαμε, το ερώτημα είναι τι θα φέρουν οι πόνοι της γέννας του όποιου νέου καθεστώτος  - μια και το παρόν δολοφονείται συστηματικά από το πολιτικό σύστημα.


Παρασκευή, Οκτωβρίου 21, 2011

Που να ΠΑΜΕ από δω, τώρα?


 [Όλες οι φωτογραφίες είναι από τη ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ]

Πριν μερικές ανέβασα μια δημοσίευση για το ρόλο του ΚΚΕ στη σημερινή συγκυρία (ή τον μη-ρόλο αλλά κι αυτό ρόλος είναι). Δε φανταζόμουν όμως ότι πολύ γρήγορα, το ΚΚΕ θα "απαντούσε" στις απορίες (και αγωνίες) μου με έναν τρόπο βγαλμένο κατευθείαν από τη χειρότερη περίοδο της ιστορίας της ελληνικής αριστεράς.

Κυνηγώντας τον ταξικό εχθρό?!


Παρακολουθώντας τα όσα έγιναν στις συγκρούσεις ανάμεσα στο "black block" (ή απλώς "κουκουλοφόρους") και στο μπλοκ του ΠΑΜΕ (ΚΚΕ), προσπάθησα να συγκρατήσω τη λογική μου και να καταλάβω τι βλέπω. Μέσα σε συζητήσεις στους χώρους κοινωνικής δικτύωσης, οι αντιπαραθέσεις ήταν έντονες και απαξιωτικές, με τη μια πλευρά να θεωρεί το ΠΑΜΕ alter ego των ΜΑΤ, την άλλη να θεωρεί τους κουκουλοφόρους πράκτορες της Ασφάλειας, Χρυσαυγίτες ή απλώς έξαλλους δολοφόνους που δε δίστασαν να πετάξουν μολότωφ σε απλούς πολίτες (δηλαδή στα μέλη του ΠΑΜΕ - ως εάν οι μολότωφ που πετάγονται εναντίον των ΜΑΤ να είναι φυσικό φαινόμενο). Πολύ οργή, πολύ λάσπη, κι απ' ό,τι φαίνεται και πολύ ψέμα (κοινώς αδίστακτη προπαγάνδα απ' όλους). Καμιά δυνατότητα συζήτησης, μεταξύ ανθρώπων που επί μήνες είχαν πετύχει να κουβεντιάζουν μεταξύ τους με ανοχή στην άλλη άποψη - μέσα σε ώρες, μια ενότητα που είχε σφυρηλατηθεί στη βάση της εγκληματικής πολιτικής της κυβέρνησης, φάνηκε να θρυμματίζεται. Θα δούμε τις επόμενες μέρες αν ισχύει.

Εν τω μεταξύ, ο γνωστός Πάσχων σπεύδει να συγχαρεί το ΚΚΕ για την "υπεύθυνη πολιτική του στάση" ("μάθανε πως πηδιόμαστε, πλακώσανε κι οι γύφτοι" - τι μου φταιν' οι γύφτοι?). Δεν ξέρω αν η κ. Παπαρήγα αισθάνεται κολακευμένη από το άρθρο του Πάσχοντα, αλλά εγώ προσωπικά θα έμενα σπίτι καμιά βδομάδα να ξεχαστεί λίγο το θέμα...

Βέβαια, το ερώτημα φαίνεται απλό: "Και τι να έκανε το ΠΑΜΕ, να άφηνε τους κουκουλοφόρους να διαλύσουν τη συγκέντρωση"? Η ιδέα πίσω από τα απλά ερωτήματα, είναι να εκβιαστεί μια απλή (ει δυνατόν: μονολεκτική) απάντηση. Τα απλά ερωτήματα είναι συνήθως υπεραπλουστεύσεις που ή πονηριά υποκρύπτουν, ή μειωμένη αντίληψη της περιπλοκότητας του προβλήματος στο οποίο ζητούν την απάντηση. Και στο παραπάνω ερώτημα, πρέπει να είμαστε τρομερά προσεκτικοί.

Να δούμε τα επιχειρήματα των υπερασπιστών του ΠΑΜΕ:

  1. Οι αλήτες αυτοί διαλύουν συνεχώς τις μεγαλειώδεις συγκεντρώσεις και αντικειμενικά παίζουν το παιχνίδι της κυβέρνησης.
  2. Τα ΜΑΤ εμφανίζουν μια άτυπη αλλά ουσιαστική συνέργεια με το black block: τους αφήνουν να δημιουργήσουν χάος και μετά επιτίθενται (τα ΜΑΤ) εναντίον των ειρηνικών διαδηλωτών με προφανή στόχο να τρομοκρατήσουν τους δημοκρατικούς πολίτες.
  3. Οι ζημιές που προκαλούν τα black blocks, χρησιμοποιούνται σαν κατηγορίες εναντίον των διαδηλωτών αδιακρίτως, και προσφέρουν δικαιολογίες για περιστολή των δημοκρατικών ελευθεριών ενός ολόκληρου λαού.
Δεν έχω σκοπό να απορρίψω καμιά από αυτές τις κατηγορίες. Εγώ ο ίδιος, στις διαδηλώσεις του Δεκέμβρη του 2008, εκτόξευσα ένα απ' αυτά τα καλόπαιδα στο πεζοδρόμιο, εκτός του μπλοκ της διαδήλωσης, μόνο και μόνο γιατί φορούσε κουκούλα και μαντήλι και κουβάλαγε ένα βαρύ (όπως φαινόταν) σακίδιο στην πλάτη. Δέχτηκα δε και την ανελέητη κριτική των συναδέλφων μου, ότι δε μπορεί να "κάνω τον νταή" και να συμπεριφέρομαι μ' αυτό τον τρόπο σε εφήβους. Μπορεί και να 'χαν δίκιο. Πάντως, θα το ξανάκανα αδίστακτα, το ομολογώ.

Αλλά, οι προσωπικές μου απόψεις, κι η προσωπική μου στάση - για την οποία αναλαμβάνω την ευθύνη μου - είναι ένα θέμα, και η στάση ενός πολιτικού κόμματος σε συνθήκες Δημοκρατίας, κάτι τελείως διαφορετικό. Εγώ για παράδειγμα, δεν κατεβαίνω στις διαδηλώσεις με στειλιάρια από αξίνες (αυτό κρατούσαν τα μέλη του ΠΑΜΕ), ούτε με κράνος στο κεφάλι. Δεν κατεβαίνω έτοιμος για τσαμπουκά, ούτε σε παράταξη, ούτε με ιεραρχικές δομές, εντολές, συντονισμό, κλπ. κλπ.

Δηλαδή, η δράση των κουκουλοφόρων, δεν αποτελεί το αιτιακό πλαίσιο εντός του οποίου μπορεί να αναπτύσσεται η στάση οργανωμένου τραμπουκισμού κάποιου νόμιμου πολιτικού κόμματος. Και ΔΕΝ το αποτελεί, γιατί βρισκόμαστε σε συνθήκες Δημοκρατίας (ακόμα και με τις όποιες παραμορφώσεις θεωρεί ο καθένας). Αν δηλαδή το ΚΚΕ, θεωρεί ότι δεν υπάρχει Δημοκρατία, ότι το Σύνταγμα κι οι νόμοι έχουν καταλυθεί, άριστα θα πράξει να προχωρήσει σε όποια μορφή αγώνα κρίνει προσφορότερη για την αποκατάσταση του Συντάγματος της χώρας. Υποχρεούται άλλωστε - όπως ο καθένας μας - από το άρθρο 120 παρ. 4. ("...δικαιούνται και υποχρεούνται...").

Αυτές οι δουλειές όμως, γίνονται καθαρά: Δηλώνεις ότι η Δημοκρατία καταλύθηκε και αναλαμβάνεις μια σειρά από (πρώην) κρατικές εξουσίες στα πλαίσια ενός έκτακτου πολιτικού προγράμματος δράσης. Διαφορετικά, κάθεσαι και διαδηλώνεις όπως κάθε πολίτης, προστατεύεις το χώρο σου και τελειώνεις. Βεβαίως, για να προστατεύσεις το χώρο σου, πρέπει σαφώς να γνωρίζεις τα όριά του. Και τα όρια του ΚΚΕ, δεν καλύπτουν όλο το λαϊκό κίνημα, ούτε καν το σύνολο των πολιτών που βρίσκονται κατά καιρούς στο Σύνταγμα.

Μόνο μια φαντασίωση μονολιθικότητας μπορεί να επιτρέψει σε ένα κόμμα να κάνει ό,τι έκανε το ΚΚΕ στις 20 του Οκτώβρη 2011 στο Σύνταγμα. Αυτό ακριβώς βέβαια, η βασική του αδυναμία (μονολιθικότητα), είναι ταυτόχρονα και η βασική του δύναμη, αυτό που το κρατάει σταθερό από το 1918. Ένα δοκιμασμένο μοντέλο συστημικής διακυβέρνησης που το ΚΚΕ προσπαθεί να αναπαράγει σε μια πλειάδα περιπτώσεων: παράλληλη ΓΣΕΕ (ΠΑΜΕ), παράλληλο φοιτητικό/μαθητικό κίνημα, παράλληλα σωματεία όπου μπορεί κλπ. ένα δίκτυο παράλληλων - κομματικά εγκεκριμένων - δομών μέσα στις κοινωνικές δομές που η υπόλοιπη κοινωνία αγωνίζεται.

Αν αυτές δεν είναι οργανωμένες ομάδες τραμπούκων, τότε δεν ξέρω ελληνικά...

Αυτήν ακριβώς την αντίληψη εκδήλωσε το ΠΑΜΕ χτες στο Σύνταγμα: συντεταγμένες, εξοπλισμένες ομάδες τραμπούκων απέναντι στους τραμπούκους κουκουλοφόρους. Ούτε λόγος για νομιμότητα κι η μόνη μου (αφελής ίσως) απορία είναι η εξής: πως είναι δυνατόν, με την έναρξη των επεισοδίων αμέσως, τα ΜΑΤ να μη τους μαζέψουν όλους μαζί αδιακρίτως και να τους αλλάξουν τα φώτα στις ποινές. Θα ήθελα μια απάντηση σ' αυτό, μια και όλες οι υποθέσεις που μπορώ να κάνω δεν είναι καθόλου τιμητικές για το ΚΚΕ.

Πως ξεχωρίζεις ποιος είναι ποιος?
Επειδή κάποιοι, όχι λίγοι, που δε διστάζω να χαρακτηρίσω ελαφρόμυαλους ("λαφράντζες" όπως λεν στη Μυτιλήνη) υπερασπίζονται τους "λαϊκούς" τραμπουκισμούς του ΚΚΕ εν είδει "αναγκαίου κακού", θα ήθελα απαντήσεις στα εξής ερωτήματα:

1. Αν κάποιος "φιλότιμος" ΠΑΜίτης χτες, σκότωνε κάποιον κουκουλοφόρο (και δε θέλει βέβαια πολύ σε τέτοιες καταστάσεις) ποια η θέση του ΠΑΜΕ, του ΚΚΕ και της Αριστεράς; Αν τα ΜΑΤ σκοτώσουν κάποιον, υπάρχουν υπεύθυνοι, διαδικασίες, καταλογισμοί. Αν το ΠΑΜΕ σκότωνε κάποιον θα καταλήγαμε στα δικαστήρια με το ΚΚΕ να ουρλιάζει ότι διώκεται πολιτικά? Πολύ νομίζουν στον Περισσό ότι χρειάζεται για να έχουμε έναν νέο Κορκονέα? Θέλουν έναν "κομμουνιστή" Κορκονέα?

2. Με τι μούτρα, όσοι υπερασπίζονται αυτή την τακτική του ΚΚΕ, καταγγέλλουν τους χρυσαυγίτες που "περιπολούν" στο κέντρο της Αθήνας, σφάζοντας μετανάστες? Οι χρυσαυγίτες χρησιμοποιούν την ίδια δικαιολογία με τους ΠΑΜίτες: "Αφού η Αστυνομία δεν κάνει τη δουλειά της, αναγκαστικά θα την κάνουμε εμείς!". Ή κάνω λάθος?

3. Υπήρξε προσυνεννόηση του ΠΑΜΕ με τους άλλους φορείς που συμμετείχαν στο Σύνταγμα για τους τρόπους περιφρούρησης της εκδήλωσης? Συμφώνησαν οι άλλοι να μπει η όλη εκδήλωση κάτω από την ομπρέλα του ΠΑΜΕ?


4. Τι θα πει το ΚΚΕ αν στην επόμενη "συνεύρεση" εμφανιστούν οργανωμένες ομάδες των "Δεν Πληρώνω", με κράνη και στειλιάρια, και το ίδιο οι οπαδοί του ΣΥΝ ή οι όποιες αυτόνομες ομάδες συμμετέχουν? Ή οι διάφορες παρέες? Ποιος θα χτυπάει ποιον και με ποιο κριτήριο? Και ποιους θα πρωτοσυλλαμβάνουν τα ΜΑΤ?

5. Με ποιο κριτήριο επίσης τα ΜΑΤ δεν επενέβησαν από την αρχή ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΟΛΩΝ? Από που στο διάολο παίρνουν εντολές τα ΜΑΤ? Από τη Χρυσή Αυγή, από τον Παπουτσή, από τον Περισσό, από που? Για να ξέρουμε. Πόσα μέλη του ΠΑΜΕ και πόσοι κουκουλοφόροι συνελήφθησαν και παραπέμπονται? Ή μήπως τα στειλιάρια δεν είναι όπλα?

Εν τω μεταξύ, τα ΜΑΤ κάνουν ό,τι μπορούν...


Και μερικά συμπεράσματα:
  • Αν αυτό το μοντέλο προβάλλει το ΚΚΕ ως κοινωνική πρόταση, ευχαριστώ δεν θα πάρω. Οι κουκουλοφόροι ΔΕΝ προβάλλουν πρόταση - είναι αφιονισμένο περιθώριο απλώς. Το ΚΚΕ όμως υποτίθεται ότι προτείνει κάτι. Τι - στειλιάρια και κράνη?
  • Αν θέλει το ΚΚΕ να συμμετάσχει στα κινήματα των πλατειών, ν' αφήσει τα στειλιάρια στο σπίτι. Να αλλάξει τα φώτα στον Παπουτσή για τη δράση των black blocks μέσα στο Κοινοβούλιο όπου έχει λόγο. Ή είναι νόμιμο πολιτικό κόμμα, ή είναι μια από τα ίδια με τους κουκουλοφόρους...
  • Όταν οι θεσμοί δεν λειτουργούν έχουμε θεσμική δυσλειτουργία. Όταν αυτόκλητες δομές υποκαθιστούν τους θεσμούς, έχουμε θεσμική εκτροπή. 
Χαίρετε...

Υ.Γ. Τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια στην οικογένεια του νεκρού 53χρονου. Πρέπει να φροντίσουμε δε, να μην υπάρξει άλλος νεκρός. Κι αυτή η προσπάθεια είναι ευθύνη όλων.

Κυριακή, Οκτωβρίου 16, 2011

Ο Περισσός, Περιττός?


Τα Χειμερινά Ανάκτορα. Αναμένω να δώσει εντολή η Αλέκα για να τα καταλάβουμε.
Όσο παρακολουθώ τις εξελίξεις, τόσο περισσότερο εκπλήσσομαι από τη στάση του ΚΚΕ.
Να διευκρινίσω αμέσως ότι, ουδέποτε ψήφισα το εν λόγω κόμμα, τόσο για λόγους ιδεολογικών διαφωνιών, όσο και για πρακτικούς (συνέπεια του προηγούμενου). Παρόλ' αυτά όμως, πάντα το θεωρούσα μια προοδευτική δύναμη, το βασικό πυλώνα της ελληνικής αριστεράς, οι ιστορικές παθογένειες του οποίου δικαιολογούν - ως ένα βαθμό - και την ανικανότητα της ευρύτερης ελληνικής αριστεράς να παρέμβει στο πολιτικό γίγνεσθαι της χώρας, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύουν και μια οργανική, αδιάσπαστη σύνδεση με την ελληνική κοινωνία.

Ωστόσο, ούτε στα χειρότερα όνειρά μου, δε μπορούσα να φανταστώ ότι την ώρα που το ελληνικό σύμπαν καταρρέει, εξαιτίας μιας καλοσχεδιασμένης επίθεσης εναντίον της ελληνικής κοινωνίας, το ιστορικό κόμμα της ελληνικής αριστεράς θα παρέμενε παθητικός θεατής.

Βασικές δομές της χώρας διαλύονται με μεγάλη ταχύτητα, επιμονή και επιθετικότητα. Συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματα καταπατούνται, ενώ οι υπερασπιστές κι εντολοδόχοι της τρόικα αποθρασύνονται όλο και περισσότερο (π.χ.  κοινή παρέμβαση του Trio Moutzes). To Σύνταγμα της χώρας έχει γίνει κουρελόχαρτο και το πολίτευμά της οπερέτα. Ξένοι μπαινοβγαίνουν στις διάφορες κρατικές και δημόσιες δομές, χωρίς έλεγχο και με κινδύνους που δεν φανταζόμαστε.

Και ποια είναι η στάση του ΚΚΕ μπροστά σ' αυτή την κατάσταση? Γράφει καμιά ανακοίνωση στο Ριζοσπάστη, κάνει και μια συντεταγμένη βόλτα με το ΠΑΜΕ γύρω-γύρω, ειρωνεύεται (όταν δεν κατηγορεί) τα αυθόρμητα κινήματα των πλατειών και άλλα, και ...αποκαθιστά το Ν. Ζαχαριάδη, συνεχίζει να λέει ηλίθια επιχειρήματα για τον Άρη και γενικώς, καλά περνάει... Κι άμα δεν του βγαίνει το κομματικό χρήμα, απολύει και μερικούς εργαζόμενους και συνεχίζει την επαναστατική του πορεία. Και γίνεται έτσι, περίγελος του κάθε Μανδραβέλη, που βεβαίως το σέβεται (αρκεί να μην ενοχλεί τα κρουαζιερόπλοια...). Ένα κόμμα γραφικό κι ακίνδυνο, το ξαναλέω ΑΚΙΝΔΥΝΟ για την παρούσα κατάσταση.

Ποια είναι η θέση του ΚΚΕ για την παραμονή στην ευρωζώνη? Ποια είναι η θέση του για την μονομερή διαγραφή του χρέους? Για το "κούρεμα" ίσως? Άκρα του τάφου σιωπή - διότι περί τάφου πρόκειται. Πως πιστεύει ότι μπορούμε να βγούμε από την παρούσα κατάσταση? "Με τους λαϊκούς αγώνες" απαντούν... Ναι, καλά, αλλά με ποιους τακτικούς στόχους? Γιατί, η καταστροφή συμβαίνει τώρα - τώρα λοιπόν πρέπει να υπάρξει κι η στοχευμένη αντίδραση. Αλλά, όταν διασπάς τους κοινωνικούς αγώνες με φορείς-σφραγίδες (όπως το ΠΑΜΕ), όταν αντιμετωπίζεις καχύποπτα όποιον είναι αριστερός αλλά όχι μέλος σου (παλιά τους έλεγαν "πράκτορες της Ασφάλειας"), τότε αντικειμενικά προσφέρεις υπηρεσίες στην τρόικα και σ' όποιον άλλο επιχειρεί τη διάλυση όσων η ελληνική κοινωνία κατέκτησε μέσα σε 50 χρόνια.

Βεβαίως, κάποιοι στον Περισσό, μπορεί να φαντασιώνουν ότι επιτέλους λαμβάνει χώρα η "μαζική προλεταριοποίηση της μεσαίας τάξης", οπότε η εργατική τάξη θα αποκτήσει επιτέλους τη μαζικότητα και τη ριζοσπαστικότητα που χρειάζεται η επανάσταση. Θα βρούμε και κατά πέφτουν τα Χειμερινά Ανάκτορα (το Σμόλνι είναι προφανώς στον Περισσό), θα ρίξει μια κανονιά το Avrora (δεν έχουμε, θα τη ρίξουμε από το Αβέρωφ...) και βουρ: οι νέες δέκα μέρες που θα συγκλονίσουν τον κόσμο.
Την ώρα που η υπόλοιπη ελληνική αριστερά (με χίλια προβλήματα και πολλά κουσούρια) απλώνει χέρι ενότητας στο ΚΚΕ, το τελευταίο αναμένει τη "λαϊκή εξουσία". Εν τω μεταξύ, άνθρωποι καταστρέφονται, άλλοι αυτοκτονούν, άλλοι μεταναστεύουν κι άλλοι απλώς γυρίζουν σπίτια τους απογοητευμένοι από τις διαδηλώσεις. Κι όσο για την "προλεταριοποίηση", αυτή προϋποθέτει ανεπτυγμένο δευτερογενή τομέα - και δεν έχουμε τέτοιο.

Αυτή την ώρα - για πρώτη φορά μετά από 65 χρόνια - το ΚΚΕ έχει τη δυνατότητα να διορθώσει το καταστροφικό λάθος του της αποχής από τις εκλογές του 1946, που σφράγισε την αδυναμία της χώρας να αναπτύξει μια υγιή (όσο υγιής μπορεί να είναι) αστική κοινοβουλευτική δημοκρατία. Να πάρει σαφή θέση, υπέρ της εξόδου της χώρας από την ευρωζώνη, με ταυτόχρονη διαγραφή του χρέους και εθνικοποίηση όλων των τραπεζών. Να συστρατευθεί μαχητικά σε ένα ενιαίο μέτωπο της αριστεράς, με καθαρό λόγο και σαφή αιτήματα για να σταματήσει άμεσα η επίθεση εναντίον της κοινωνίας. Να γίνει ισότιμος σύμμαχος σε έναν κοινό εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα.

  • Αν δεν το κάνει τώρα, θα έχει χάσει μια χρυσή ευκαιρία να βγει από το μαυσωλείο και να ξαναμπεί στο πολιτικό παιχνίδι με αξιώσεις και προοπτική.
  • Αν δεν το κάνει τώρα, η συνέχεια θα είναι λυπηρή για το ΚΚΕ - αλλά αυτό μπορεί και να ναι αδιάφορο. Θα είναι όμως λυπηρή και για την Ελλάδα (παραμένει ακόμα "πατριωτικό" κόμμα το ΚΚΕ?)

Κι όταν η κοινωνία καταφέρει να βρει τον δρόμο της προς την έξοδο (γιατί πάντα γίνεται αυτό τελικά), το ΚΚΕ θα προσπαθεί και πάλι με οιμωγές να ισχυριστεί ότι υπήρξε ο κύριος κορμός της αλλαγής.

Αλλά, τότε πλέον ο Περισσός, στη συνείδηση των πολιτών θα έχει καταστεί εντελώς περιττός.